Bizim təqvim > Dekabr > 7

Tarixdə bu gün: Azərbaycan

 

“Bizim təqvim” rubrikası altında təqdim olunan “Tarixdə bu gün: Azərbaycan” bölməsi elektron xronoqraf formatında nəzərdə tutulub. Bu bölmədə Azərbaycan tarixinin, ictimai-siyasi, mədəni həyatın önəmli hadisələri, şəxsiyyətlər haqqında yığcam bilgilər təqvimin günləri üzrə təqdim olunur.

Bu işin bir qismi 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ilə həyata keçirdiyimiz "Azərbaycançılıq - milli eyniyyətdən qlobal dünyaya pəncərə: tədqiqat və təbliğat platformu” layihəsi çərçivəsində "Azərbaycan tarixi günbəgün" kitab-təqvimi hazırlanarkən görülmüşdür.

Təqdim olunan bölmədə həmin kitab-təqvimin yenilənmiş elektron variantı yer alacaq.

Beləliklə, “Tarixdə bu gün: Azərbaycan” xronoqrafında 7 dekabr hansı fakt və olaylarla yadda qalıb?

 

7 dekabr

 

1875 - Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından olan Fətəli xan Xoyski (1875-1920) Şəkidə anadan olub.

Fətəli xan Xoyski əslən Cənubi Azərbaycanın Xoy şəhərindəndir. Ulu babaları Xoy və Şəkinin xanları, atası çar Rusiyasının generalı olub. 

F.Xoyski 1906-cı ildə Rusiya imperiyasının II Dövlət Dumasının deputatı seçilib.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1-3-cü hökumətlərində baş nazir (may 1918 - mart 1919) olub, beşinci hökumətdə (dekabr 1919 - aprel 1920) xarici işlər naziri işləyib.

1920-ci ilin iyununda Tiflisdə erməni terrorçuları tərəfindən qətlə yetirilib.

Əlavə bax:

http://az.wikipedia.org/wiki/F%C9%99t%C9%99li_xan_Xoyski

http://f.x.xoyski.googlepages.com/

http://deyerler.org/texts/news/cemiyyet/9731-ftlb-xan-xoyskbnbn-nvsbnbn-babasi-haqda-dedbklrb.html

 * * *

1918 - Bakıda məşhur milyonçu və xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Qızlar Məktəbinin binasında (indiki AMEA-nın Əlyazmalar İnstitutu) Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin parlamenti işə başlayıb.

«Müsavat» fraksiyasının (lideri M.Rəsulzadə) təklifi ilə Əlimərdan bəy Topçubaşov parlamentin sədri, Həsən bəy Ağayev onun müavini seçilib.

İclasda müvəqqəti Nazirlər Şurasının istefası qəbul edilib və yeni (üçüncü) hökumətin təşkili yenidən F.Xoyskiyə tapşırılıb.

Parlament ölkə əhalisinin 24 min nəfərinə 1 deputat olmaqla formalaşmışdı və 80 azərbaycanlı, 21 erməni, 10 rus, 1 alman, yəhudi, gürcü və polyak deputat üçün yer ayrılmışdı. Həmkarlar və neft sənayeçiləri üçün 5 yer nəzərdə tutulmuşdu.

Bu, müsəlman Şərqində demokratik əsaslı ilk parlament idi. Parlamentdə 11 fraksiya vardı.

17 ay müddətində 145 iclas keçirilmiş, 230-dək qanun qəbul olunmuşdu.

Əlavə bax:

http://azerbaycanli.org/az/page361.html

http://www.azerbaijan.az/_History/_Middle/middle_03_a.html

http://www.meclis.gov.az/?/az/content/68

http://az.wikipedia.org/wiki/Az%C9%99rbaycan_Demokratik_Respublikas%C4%B1_parlamenti

 * * *

1989 - Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti Ermənistan SSR Ali Sovetinin Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi barədə qərarına (1 dekabr 1989) bir həftə sonra münasibət bildirib.

Ali Sovetin Rəyasət Heyəti qərarı «Azərbaycan SSR-in suverenliyinə yolverilməz müdaxilə» kimi dəyərləndirib.

Əlavə bax:

http://azerbaycanli.org/az/page489.html

http://mfa.gov.az/khojaly/index.php?option=com_content&task=view&id=17&Itemid=31

http://az.wikipedia.org/wiki/Qaraba%C4%9F_m%C3%BCnaqi%C5%9F%C9%99si

 

 * * *

Bax:

►6 dekabr