Bizim təqvim > Sentyabr > 2

Tarixdə bu gün: Azərbaycan

“Bizim təqvim” rubrikası altında təqdim edilən “Tarixdə bu gün: Azərbaycan” bölməsi elektron xronoqraf formatında tərtib olunub.

Bölmədə Azərbaycanın tarixi, ictimai-siyasi, mədəni həyatı, şəxsiyyətləri haqqında yığcam məlumatlar təqvimin günləri üzrə təqdim olunur. 

Effektiv Təşəbbüslər Mərkəzi 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ilə "Azərbaycan tarixi günbəgün" kitab-təqvimi hazırlayaraq nəşr edib.

Təqdim olunan bölmədə "Azərbaycan tarixi günbəgün" kitab-təqvimin yenilənmiş elektron variantı yer alır.

Beləliklə, “Tarixdə bu gün: Azərbaycan” xronoqrafında 2 sentyabr hansı fakt və olaylarla yadda qalıb? 

 

2 sentyabr

 

1829 – Rusiya ilə Osmanlı dövləti arasında növbəti müharibənin (1828-1829) yekunlarına dair Ədirnə müqaviləsi imzalanıb.

Sazişə əsasən, Osmanlı dövləti Ahalsıx padşahlığının (Ahıska türklərinin yaşadığı ərazi - indiki Gürcüstanın Samtsxe-Cavaxeti bölgəsi) bir hissəsini Rusiyaya güzəştə gedib və həmin əraziyə cənub-şərqi Anadoludan erməni əhalisinin köçürülməsinə razılıq verib.

Köçürülən ermənilər sonradan Ahalsıx bölgəsi ilə yanaşı, Tiflis, İrəvan və Naxçıvan bölgələrində də yerləşdirildi.

Bundan əlavə, Osmanlı Rusiyanın İranla apardığı müharibənin (1826-1828) yekunlarını, o cümlədən Naxçıvan və İrəvan xanlıqlarının Rusiyaya birləşdirilməsini rəsmən tanıyıb.

Əlavə bax:

http://www.anl.az/el/q/qarabag_3/q-25.htm

http://www.azerbaijanvision.com/index.php?file=article&name=News&sid=93

http://www.anl.az/el/a/av_tqs.pdf

 * * *         

1991 – Ermənilərin Qarabağ avantürası yeni mərhələyə keçib. Dağlıq Qarabağda qondarma dövlətin – “Dağlıq Qarabağ Respublikası”nın yaradıldığı elan olunub.

Bu barədə qərar "DMQV Xalq Deputatları Soveti"nin (səlahiyyət müddəti hələ 1988-ci ilin yanvarında başa çatmışdı) və keçmiş Şaumyan rayonu (1990-cı ildə Goranboy rayonuna birləşdirilmişdi) “Xalq Deputatları Soveti”nin erməni deputatlarının adından qəbul edilmişdi.

Qərara əsasən, inzibati baxımdan heç vaxt Dağlıq Qarabağ muxtariyyətinə aid olmamış keçmiş Şaumyan rayonu da qondarma “respublika”nın ərazisi elan edilmişdi.

Səhərisi gün (3 sentyabr) Azərbaycan Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti  bu qərarı antikonstitusion elan etdi.

Əlavə bax:

http://bizimasr.media-az.com/arxiv_2002/sentyabr/201/eks.html

http://mfa.gov.az/khojaly/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=29

 * * *

1994 – Birləşmiş Ştatların BMT-dəki daimi nümayəndəsi səfir Madlen Olbrayt prezident Bill Klintonun şəxsi təmsilçisi sifətilə Bakıya səfərə gəlib.

Xanım Olbraytın prezident Heydər Əliyevlə görüşündə Azərbaycanın xarici neft şirkətləri ilə imzalayacağı kontrakt («Əsrin müqaviləsi»), Qarabağ nizamlanması müzakirə olunub.

 * * *

Bax:

►1 sentyabr

* * *

Tarixdə bu gün: Dünya

(mədəniyyət bölümü)

2 sentyabr 1852 - Fransız yazıçısı Pol Burje (Paul Charles Joseph Bourget, 1852-1935) anadan olub. 

2 sentyabr 1909 - Rusiya kinorejissoru İlya Abramoviç Frez (1909-1994) anadan olub. 

2 sentyabr 1926 - Görkəmli rus aktyoru Yevgeni Leonovun (1926-1994) doğum günüdür. 

2 sentyabr 1935 - Rus aktyoru Valentin Qaft anadan olub. 

2 sentyabr 1964 - Amerika kinoaktyoru Kianu Rivz (Keanu Charles Reeves) anadan olub.