Bizim təqvim > İyun > 23

Tarixdə bu gün: Azərbaycan

Saytımızda yeni bölməni – “Bizim təqvim” rubrikası altında “Tarixdə bu gün: Azərbaycan” bölməsini təqdim edirik. Elektron xronoqraf formatında nəzərdə tutulan bölmədə Azərbaycan tarixinin təqvimin günlərində həkk olunmuş hadisə və faktları, ictimai-siyasi, mədəni həyatın önəmli hadisələri, şəxsiyyətlər haqqında yığcam bilgilər yer alacaq.

Bu işin böyük bir qismi 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ilə həyata keçirdiyimiz "Azərbaycançılıq - milli eyniyyətdən qlobal dünyaya pəncərə: tədqiqat və təbliğat platformu” layihəsi çərçivəsində "Azərbaycan tarixi günbəgün" kitab-təqvimi hazırlanarkən görülmüşdür.

Təqdim olunan bölmədə həmin kitab-təqvimin yenilənmiş, zənginləşdirilmiş elektron variantı yer alacaq. Bununla yanaşı, hörmətli oxucularda bu bölməyə aid əlavə fakt və materiallar (təqvimin günləri üzrə) varsa, onları bizimlə bölüşməyi (vuqar@azerbaycanli.org) rica edirik.

Beləliklə, “Tarixdə bu gün: Azərbaycan” xronoqrafında 23 iyun hansı fakt və olaylarla yadda qalıb?

23 iyun

1908 – Tehranda əksinqilabi çevriliş olub, Konstitusiya tərəfdarlarına divan tutulub.

İranda 1905-ci ilin sonunda monarxiya əleyhinə başlanan Məşrutə (Konstitusiya) inqilabının ilk mərhələsi 1906-cı ildə Müzəfərədin şahın Konstitusiyanın qüvvəyə minməsini elan etməsi ilə başa çatmışdı.

Tehrandakı əskinqilabi çevrilişdən sonra inqilabın ikinci mərhələsi başlandı və fəal proseslər Tehrandan Təbrizə, Cənubi Azərbaycana keçdi.

Tezliklə Səttərxanın başçılıq etdiyi fədailər dəstəsi Təbrizi ələ keçirərək onu İran inqilabının mərkəzi elan etdilər.

Əlavə bax:

http://www.adam.az/az.php?subaction=showfull&id=1205010376&archive=&start_from=&ucat=29,59&go=headlines&category=29

http://www.azadtribun.net/x44.htm

http://www.rasulzade.org/articles/1_161.html

http://www.dak.az/view.php?lang=az&menu=14&id=953 

* * *  

1918 – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurası ölkə ərazisində hərbi vəziyyətin elan olunması və bütün qüvvələrin daşnak-bolşevik “Bakı Kommunası”nın ilə mübarizəyə səfərbər edilməsi barədə qərar qəbul edib.

1920 – Təbrizdə Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin başçılığı ilə Azərbaycan Milli Hökuməti qurulub.

Xiyabaninin lideri olduğu Azərbaycan Demokrat Firqəsi həmin ilin aprelində baş verən üsyan nəticəsində Təbrizdə faktiki hakimiyyəti ələ almışdı.

Xalq qarşısında çıxış edən Xiyabani Cənubi Azərbaycanın adının dəyişdirilərək "Azadıstan" ("Azadlıq ölkəsi") adlandırılacağını bəyan etdi.

Cənubi Azərbaycan Milli Hökuməti 1920-ci ilin sentyabrında Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin qətlə yetirilməsi ilə süqut etdi.

Əlavə bax:

http://www.azerbaijan.az/_History/_Middle/middle_04_a.html

http://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eeyx_M%C9%99h%C9%99mm%C9%99d_Xiyabani

* * *

2006 – Azərbaycanda ilk dəfə dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü qeyd olunub.

Prezident İlham Əliyev BMT-nin Baş Assambleyası tərəfindən iyunun 23-nün «Dövlət qulluğu günü» elan olunmasını nəzərə alaraq bu barədə müvafiq sərəncam (25 may 2006-cı il tarixdə) vermişdi.

* * *

Bax:

►22 iyun